Current Articles | Categories | Search | Syndication

ความเป็นมหาวิทยาลัยและการประกันคุณภาพการศึกษา

เมื่อเราใช้คำว่า “มหาวิทยาลัย” คำและความหมายย่อมเน้นไปถึง สถานที่สร้างความรู้ที่ใหญ่โต “ความรู้” (Knowledge) เป็นเครื่องมือ เป็นสะพาน เครื่องมือหรือสะพานไปสู่สติปัญญา ไปสู่อาชีพ ไปสู่การทำมาหากิน มหาวิทยาลัยจึงไม่ควรหยุดอยู่เพียงความรู้ ต้องก้าวไปสู่สติปัญญา ก้าวไปสู่วิชชาที่เป็นผลึกความรู้ ก้าวไปสู่คุณค่าที่เป็นนามธรรมด้วย พระยาอินทรมนตรี กล่าวมาตั้งแต่ก่อนเปลี่ยนแปลงการปกครองว่า การศึกษาเป็นการสร้างพลังสติปัญญา (Intellectual Powers) และพลังวัฒนธรรม (Cultural Powers) สมัยนั้นเรียก “วัฒนธรรม” ว่า ภูมิธรรม
            แท้จริงแล้วงานหลักของมหาวิทยาลัยคือ การพัฒนาคุณภาพและการสร้างวัฒนธรรมคุณภาพ คุณภาพที่เป็นต้นเหตุแห่งสัมฤทธิผลทั้งปวง วัฒนธรรมซึ่งเป็นความดีงาม ความยั่งยืน ความสัมพันธ์ระหว่างคนกับคนและคนกับวัตถุ ธรรมชาติ สิ่งแวดล้อมทั้งมวล มหาวิทยาลัยและผู้คนในมหาวิทยาลัยที่ละเลยคุณภาพ ย่อมไม่ชอบธรรมสำหรับการเป็นมหาวิทยาลัยหรือการเป็นบุคคลอยู่ในมหาวิทยาลัย
            เมื่อคุณภาพเป็นหัวใจของมหาวิทยาลัย ความเป็นมหาวิทยาลัยแห่งใดแห่งหนึ่ง ที่มีปรัชญา วิสัยทัศน์ ยุทธศาสตร์ แผนยุทธศาสตร์ กระบวนการบริหารจัดการย่อมมีความสำคัญมากกว่าองค์ประกอบและตัวชี้วัด (KPIs) ของการประเมินทั้งหลาย ไม่ว่าจะของ กพร. สมศ. สกอ. มหาวิทยาลัยย่อมต้องให้ความสำคัญกับการประเมินเหล่านั้น แต่มหาวิทยาลัยต้องทุ่มเทการปฏิบัติภารกิจไปสู่งานหลัก ไปสู่เหตุปัจจัย ไปสู่คุณภาพ การประเมินตรวจวัดเป็นเพียงปลายเหตุของคุณภาพ
            การประเมินคุณภาพทางการศึกษา (QA.) เป็นเพียงกรอบหนึ่งหรือกระบวนการหนึ่งของการประเมิน การตรวจวัด เพื่อก้าวไปสู่การพัฒนา มิใช่เพียงคะแนน มิใช่เพียงการจัดลำดับ (Ranking) เท่านั้น การประกันหรือการประเมินคุณภาพทางการศึกษาของแต่ละสำนัก ของแต่ละองค์กร จะเป็นองค์ประกอบ ดัชนี ลายลักษณ์อักษร ตัวเลข ที่มีความหลากหลายแตกต่างกันออกไป เป็นการคาดหวัง เป็นความพยายามในการขับเคลื่อนองค์กรของผู้คนหรือองค์กรใดองค์กรหนึ่ง เป็นธงที่สมมุติขึ้นมา ซึ่งปักเป็นธงตามกระแสตะวันตกเป็นประการสำคัญ มักเป็นการจับให้ทุกองค์กรเข้าแถวเหมือนทหารเกณฑ์ ซึ่ง “ความเป็นมหาวิทยาลัย” แต่ละแห่ง มิใช่เพียงเป็นไปตามตัวอักษรหรือตัวดัชนีชี้วัดเพียงเท่านั้น
            การประเมินมหาวิทยาลัย การมองมหาวิทยาลัย ยังมีอีกมากมายหลายกรอบ หลายระบบ หลายกระบวนการ มหาวิทยาลัยมีคน มีสติปัญญา มีชีวิต มีความรู้สึกที่ต้องระมัดระวังและดูแล
            มหาวิทยาลัยแต่ละแห่งล้วนมีรากฐานความเป็นมา มีประวัติศาสตร์ มีตัวตน มีอัตลักษณ์ มีจิตวิญญาณ มีคุณค่าของตน มีลักษณะเฉพาะของตน การประกันคุณภาพทางการศึกษา การประเมินคุณภาพทางการศึกษาต้องระมัดระวังว่า จะไปทำลายลักษณะเฉพาะ ทำลายตัวตนของแต่ละมหาวิทยาลัยหรือไม่ ผู้ประเมินรู้เท่าถึงการณ์นั้นหรือไม่
            นอกจากความเป็นรูปธรรม ความเป็นตัวหนังสือ ตัวเลข การแยกเป็นแต่ละดัชนี ที่ต้องระมัดระวังว่าจะหยาบ ละเลย ไม่ครอบคลุม สิ่งที่เป็นคุณค่า สิ่งที่เป็นนามธรรมทั้งหลายแล้ว สิ่งที่ต้องรอบคอบอีกด้านหนึ่งคือ ศักยภาพและคุณภาพของ ผู้ประเมิน ว่ามีความพร้อมเพียงใดในประเด็นต่อไปนี้
            1. ความเข้าใจว่ามหาวิทยาลัยคืออะไร
            2. วิสัยทัศน์ในการมองมหาวิทยาลัยไปสู่อนาคต
            3. ประสบการณ์ในการบริหารมหาวิทยาลัย
            4. ความสำเร็จและความล้มเหลวในการบริหาร
            5. พื้นฐานมหาวิทยาลัยของตนหรือองค์กรของตน
            6. การมองมหาวิทยาลัยทั้งที่เป็นรูปธรรมและนามธรรม ศาสตร์และศิลป์
            7. การรู้จักมหาวิทยาลัยแต่ละแห่ง
ความพร้อมเหล่านี้ ย่อมช่วยให้การตรวจวัดหรือประเมินมหาวิทยาลัยมีความคลาดเคลื่อนน้อยที่สุดด้วย

Previous Page | Next Page

Copyright © 2009 Srinakharinwirot University All Rights Reserved.
Since February 06, 2009